ACTIE: BEHOUD DE KAZERNE
Om kort te gaan: de oude rijkswachtkazerne op de Vismarkt van Westerlo (van de bekende architect Taeymans) werd door OXOt reeds vier maal omgetoverd tot een heuse kunsttempel tijdens de organisatie van hun jaarlijkse happening.
We schrijven juni 2006: de eerste OXOt happening en meteen de eerste keer dat we de oude rijkswachtkazerne tot leven mochten wekken. Het was liefde op het eerste gezicht: de monumentale doorgang, de trappen, de grote ruimtes, de symmetrie, het gezellige binnenplein,… zeer uitnodigend en inspirerend. De kunstenaars konden hun werk in optimale omstandigheden tonen. De lege ruimtes kregen er een eigenzinnig artistiek leven. Dankzij de curatoren Achilles Cools (2006), Jaak Hillen (2007), Marc Janssens (2008) en Museum Dr. Guislain-Gent (2009) kregen de werken de meest ideale plaats om tot het publiek te spreken. De ruimte en het kunstwerk gingen opvallend vaak in interactie.
Echter: de oude rijkswachtkazerne wordt met afbraak bedreigd!
Dat er in Westerlo een nood is aan meer culturele ontmoetingsruimte en dat de oude kazerne hier schitterend dienst kan doen bewijst o.a. de jaarlijkse OXOt-happening, een driedaagse kunsthappening georganiseerd door vzw OXOt. Elk jaar lokt de happening honderden bezoekers en zijn de reacties zijn overweldigend. Vele inwoners van Westerlo zijn blij dat OXOt vzw de kazerne doet herleven.
Verscheidene verenigingen, waaronder OXOt, Westelfolk, de heemkring, kerstkroeg vzw, GS PET vzw willen de aandacht blijven vestigen op het majestueuze gebouw dat de oude kazerne is en ijveren voor het behoud van het gebouw in de huidige vorm. Men hoopt dat het gebouw eigendom kan blijven van de gemeente. Herbestemming van het gebouw kan een mix worden van volgende items: sociaal (jongerenadviescentrum, kinder- of volwassenwerking OCMW,…), cultureel (repetitieruimtes/leslokalen/vergaderruimtes/exporuimtes…), toeristisch (VVV-infobalie), economisch (woongelegenheid, foyer, museum-winkel rond streekprodukten & ambachten, … waarbij een publiek-private samenwerking zeker niet wordt uitgesloten.
OXOt ijvert daarom dat alles wordt gedaan om het gebouw in de huidige vorm te behouden. Verder hoopt OXOt ten stelligste dat het gebouw eigendom blijft van de gemeente.
Enkele mensen van Oxot vzw maakten een kunstzinnig video over de zielsroerselen van de kazerne: hij werd vertoond tijdens de vorige OXOt-happening.
Brussel, 1 september 2009
Aan het College van Burgemeester en Schepenen van de Gemeente Westerlo,
Mag ik zo vrij zijn uw aandacht te vragen voor een zaak die me nauw aan het hart ligt, meer bepaald de zorg voor ons bouwkundig erfgoed. Ik heb immers vernomen dat er eventueel plannen zouden bestaan om de voormalige rijkswachtkazerne op de Vismarkt van Westerlo te slopen, met het oog op een nieuw gebouwencomplex.
Het is evident dat niet elk oud gebouw als historisch monument bewaard kan worden en dat het bovendien niet steeds gemakkelijk is er een zinvolle herbestemming voor te vinden. Doch in dit specifieke geval zou ik toch willen pleiten voor het behoud van het gebouw in kwestie.
Het betreft immers een waardevolle getuige van een bepaalde categorie 19de-eeuwse nutsgebouwen. Het pand is niet al te groot, en is daardoor bijzonder goed geïntegreerd in de pleinwand van de Vismarkt, waaraan het een pittoresk cachet verleent. Het gebouw is in relatief goede staat en kan dus met een minimum aan ingrepen gebruiksklaar gemaakt worden voor een nieuwe bestemming. De symmetrische dispositie van het gebouw, met zijn twee monumentale trappen, maakt het geschikt voor diverse functies.
Ten slotte bevindt zich achter die kazerne een grote loods (waarin de Brandweer is ondergebracht). Een sloping van die loods zou plaats kunnen maken voor het gewenste nieuwe gebouwencomplex, met behoud van de oude kazerne, die alzo een fraaie toegangspartij zou kunnen vormen aan de kant van de Vismarkt.
Wie ben ik om mij te veroorloven u advies te geven in deze zaak? Als kunsthistorica heb ik tot aan mijn pensioen les gegeven aan de Vrije Universiteit Brussel. Als professor in de Kunstwetenschappen en Archeologie doceerde ik er voornamelijk Geschiedenis van de Bouwkunst. In die hoedanigheid zetelde ik tevens in de Koninklijke Commissie voor Monumenten & Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Ik heb er onder meer de dossiers behandeld van een 19de-eeuws militair kwartier, beter bekend als de voormalige rijkswachtkazernes van Etterbeek (gelegen aan de Generaal Jacqueslaan). Ook heb ik in het bijzonder geijverd voor het behoud van de meest waardevolle gebouwen van het voormalig Arsenaal aan de Louis Schmidtlaan. De dag van vandaag zijn die herbestemde oude gebouwen de trots van menig prestigieus bedrijf (bv. de bekende handtassenfabrikant Delvaux). Ik meen dus te mogen zeggen dat ik me, inzake kazernes, op bekend gebied bevind.
Mag ik u dan ook vragen mijn smeekbede voor het behoud van die fraaie kazerne aan de Vismarkt ernstig te willen nemen. Vanzelfsprekend blijf ik tot uw beschikking voor nadere informatie. Inmiddels teken ik
met de meeste hoogachting,
Prof. Dr. em. Jeanine Lambrecht
Kerckxstraat 36, 1050 Brussel
Tel. 02.649.29.09 of gsm. 0475.67.79.75
e-mailadres: jeanine.lambrecht@skynet.be
Merci aan Jeanine en dank U aan alle petitie-ondertekenaars.
Recentelijk heeft burgemeester Van Hirtum in een intervieuw met Gazet Van Antwerpen te kennen gegeven dat het gemeentebestuur bij verkoop het ganse gebouw wil vrijwaren voor afbraak. De nieuwe eigenaar(s) mogen dus niet raken aan de structuur van het gebouw en haar binnenpleintje. Wij kunnen dit alleen maar toejuichen en wachten verdere initiatieven af rond de toekomstige functie(s) van de kazerne.
Coda: graag verwijzen we naar andere verenigingen/organisaties die het gebouw na aan het hart liggen: surf naar www.westelfolk.be // www.heemkringansfried.be
